Vrije Gemengde Basisschool Sint-Paulus Hansbeke

Annemie Vandamme is zorgleerkracht en lid van de Werkgroep voor ouders en opvoeders van hoogbegaafde kinderen en adolescenten Bekina vzw. Ze startte op haar school een specifieke werking voor hoogbegaafden op. Daarvoor gebruikte ze het materiaal dat binnen de Werkgroep Didactiek van Bekina vzw werd uitgewerkt. Ik had het geluk om haar hierover persoonlijk te kunnen spreken. Ik kreeg haar toestemming het materiaal van de werkgroep didactiek op de Onderwijskansenbank te publiceren.

Ik geef graag nog wat toelichting bij het stappenplan. Vooraf aan het stappenplan worden eerst een aantal leerlingen geslecteerd die ervoor in aanmerking lijken te komen. Dit gebeurt op basis van de klasobservaties van de leerkrachten. De sterke rekenaars worden meteen ook in het traject opgenomen.

In stap 1 van het stappenplan stelt men het beginniveau van de leerlingen vast. Bij de jongere leerlingen wordt in september de middentoets (uit het LVS VCLB) van hun leerjaar afgenomen, en indien deze zeer goed gemaakt werd ook de eindtoets. Bij de oudere leerlingen wordt meteen de eindtoets (uit het LVS VCLB) van hun leerjaar afgenomen. Daarna wordt er een toetsanalyse gemaakt aan de hand van de formulieren uit de delen Analyse en handelen van het LVS VCLB.

In stap 2 past men het leerstoftraject aan. De gekende leerstof wordt geschrapt aan de hand van de toetsanalyse. Per domein moet de leerling minstens 8/10 halen vooraleer de leerstof kan wegvallen. Hierbij bekijkt men niet enkel de A-scores maar ook de B-scores. Omdat de fouten die een leerling maakt soms slecht op één domein gesitueerd worden. Jonge kinderen moeten wel 50/60 op de volledige toets hebben aangezien alles nog basiskennis is. Het kennen van het IQ van de leerling is hierbij niet noodzakelijk. Nieuwe of onvoldoende gekende leerstof moet het kind wel doorlopen, maar op een aangepaste manier:
  • verkorte instructie
  • 25% van de normale oefenstof
  • zelfstandige verwerking op eigen tempo
Er wordt ook onderhoudswerk voorzien. Zo moeten de leerlingen in dit traject ook de gewone klastoetsen meemaken. Op die manier blijven ze zich ervan bewust dat ook de 'gewone' leerstof moet blijven gekend worden.

In stap 3 krijgt de leerling verrijking aangeboden. Dit kan binnen een groter geheel gebeuren, maar ook per specifiek leerstofonderdeel. Hierbij zijn verschillende werkvormen mogelijk:
  • zelfstandig werk onder contractvorm
  • hoekenwerk
  • werken met een verrijkingsmap
Er wordt steeds een planning gemaakt:
  • hoe lang mag het duren?
  • hoe wordt het afgewerkt?
  • op welke manier wordt het werk gepresenteerd?
  • wanneer wordt het werk geëvalueerd?
De rapportering is een essentieel onderdeel van deze derde stap. De leerlingen tonen aan de klas wat ze geleerd hebben.

Als mogelijke verrijkingsmaterialen werden vermeld:

De volgende punten uit ons gesprek wil ik jullie zeker niet onthouden:
  • versnellen van hoogbegaafde leerlingen is altijd het laatste redmiddel
  • hoogbegaafde leerlingen hebben duidelijke afspraken en een kordate aanpak nodig
  • geef hoogbegaafde leerlingen het gevoel dat ze met iets zinvols bezig zijn
  • geef hoogbegaafde leerlingen het gevoel dat er iets van hen verwacht wordt
Ook in verband met taal kreeg ik nog enkele goede suggesties:
  • laat sterke lezers voorlezen aan kleuters, een toneelstuk voor hen voorbereiden en uitvoeren
  • laat de leerling zijn eigen woordpakketten opstellen aan de hand van artikels en deze dan inoefenen en schrijven
  • laat hen twee woordpakketten tegelijk inoefenen en geef hen twee dictees. Indien deze goed zijn, kunnen ze in de tweede week hun energie in iets uitdagends steken.

Vrije Basisschool Sint-Martinus Zomergem

Ghis Reyniers, leerkracht uit het eerste leerjaar kreeg een viertal leerlingen in de klas die toen ze naar het eerste leerjaar kwamen, het lezen meer dan degelijk onder de knie hadden maar nog niet konden schrijven. Voor die kinderen werkte hij uitdagingen, nieuwe kansen uit. Hij richtte voor hen in de klas een 'kantoortje' in en werkte een paar boekjes uit voor de beginperiode van het eerste leerjaar. Deze boekjes kan je hieronder van het Internet halen.